Kat in armen

Wat wil mijn kat mij vertellen?

Dat onze huisdieren met ons communiceren staat vast. Maar begrijp je als baas ook wat je dier je wil vertellen? De communicatie-skills van katten zijn minder goed ontwikkeld dan bijvoorbeeld die van honden. Honden hebben veel meer spiertjes in hun hoofd, waardoor ze meer uitdrukkingen kennen. Veelal begrijpen mensen honden daardoor beter dan katten, wat ook verklaarbaar is volgens kattengedragsdeskundige Sonja van Leeuwen. We gingen met haar in gesprek over ‘wat wil mijn kat mij vertellen?’

“Honden zijn van oorsprong roedeldieren en katten zijn vanuit oorsprong solitair, alleen levende dieren. Door de evolutie en domesticatieprocessen zijn katten wel steeds dichter bij ons komen te staan en zie je zelfs dat ze vaker in groepsverband leven. Maar dat kan alleen als ze hieraan voordeel hebben. Hierbij spelen voldoende ruimte, voorzieningen en vooral voldoende eten een belangrijke rol”, gaat Sonja van start.

“Een wilde kat mauwt niet. Ze hebben wel een paar geluidjes, zoals spinnen, maar het zijn hele schuwe dieren en willen hun verstopplek liever niet kenbaar maken. De katten die nu bij ons wonen, zijn meer gaan miauwen om met ons te communiceren. En miauwtjes zijn heel kat-specifiek, iedere kat heeft als het ware zijn eigen dialect. Daardoor leer je je kat beter kennen.” Volgens Sonja zijn er drie basisregels om je kat te leren begrijpen:

1: Introductie

“Men moet zich ervan bewust worden dat katten ons bepaalde dingen vertellen en dat ze zich daarin kunnen verdiepen. Het is belangrijk om te begrijpen waarom een kat is zoals hij is en waar hij behoefte aan heeft. Dit kan door een workshop te volgen, of een goed boek over kattengedrag te lezen. Dit is mijn inziens ook een must wanneer je een dier in huis haalt.”

“Mensen stellen mij ook vaker de vraag of ze er een kat bij moeten nemen. Ze vinden het zielig dat hun kat ‘alleen’ is. Maar als je kijkt naar de oorsprong van de kat, hoeft dat niet te zijn, sommige katten hebben daar bijvoorbeeld helemaal geen behoefte aan. Wanneer je wel een kat erbij neemt, moet dat goed begeleid worden. Dat moet je niet zomaar doen, daar bestaan stappenplannen voor. Katten leven niet op basis van hiërarchie, maar met gezag voor en afspraken met elkaar. Dit noem je ook wel een sociaal flexibel systeem”, vertelt ze.

2: Behoefte

Neem je een kat in huis? Zorg dan dat je de behoeftes kent, tref de benodigde voorziening en pas je huis waar nodig aan. Sonja: “Dat is super belangrijk, zorg voor een katvriendelijk huis. Hierbij moet je denken aan:

  • Rustige plekken voor je kat om te kunnen liggen;
  • Voldoende eten en liefst zoveel mogelijk kleine maaltijden per dag. Ze hebben graag verse brokjes maar hebben maar een maagje ter grootte van een walnoot;
  • Voorzieningen uit elkaar geplaatst;
  • Kattenbakken: een bak per kat +1 is de regel. Plaats deze dan ook uit elkaar;
  • Hoogtes, rustige plekken en verstopplekken;
  • Krapmogelijkheden: katten communiceren via geur. Die geur verspreiden ze door te krabben en kopjes te geven. Dit zijn natuurlijke behoeftes van de kat. Zorg ervoor dat je deze voorzieningen in de looproute van de kat plaatst;
  • Minimaal twee aparte ruimtes/kamers;
  • Zorg voor structuur en ritme in huis.”
3: Lichaamstaal

De derde regel om te leren begrijpen wat je kat je wil vertellen is volgens Sonja het kunnen lezen van je kat. “Dat je zijn lichaamstaal begrijpt”, vertelt ze. “Heeft je kat zijn staart omhoog, dan begroet hij je. Is de staart omhoog met een knikje erin, dan herkent hij je. Het is belangrijk deze signalen te herkennen om te weten wat je kat je wil vertellen.” Sonja schreef hierover, samen met Nicky Gootjes, het boek ‘Begrijp ik mijn kat?’. Herken jij de gemoedstoestand van je kat? Check het hieronder!


Normaal ontspannen kat
Een normaal ontspannen kat houdt zijn staart naar beneden, in een ontspannen gekrulde houding. De kat staat rechtop en heeft een lichte kromming in de rug. De snorharen vallen schuin naar beneden en de opening van zijn oren is naar voren gericht. De ogen zijn ovaal of amandelvorming en de kat heeft smalle tot middelmatig grote pupillen.


Alerte, groetende kat
Begroet je kat je? Dan is deze alert, met een omhoog ontspannen gekrulde staart. De snorharen zijn recht naar beneden gericht en zijn oren zijn iets gespitst met de opening naar voren. De ogen zijn ovaal met smalle tot middelmatig grote pupillen.


Agressieve kat
De achterhand van een agressieve kat is hoger dan zijn schouders en zijn rug is recht. De staart is naar beneden, in het verlengde van het lichaam of zwaaiend. Zijn snorharen staan naar voren. De opening van de oren is naar de zijkant gericht en de pupillen van de ogen zijn smal.


Bange kat
Een bange kat is te herkennen aan een recht omhoog gerichte staart met opstaande haren. Of het lichaam is in elkaar gedoken. De kat maakt een bolle rug en zijn snorharen staat strak, bijna horizontaal naar achteren. De vacht staat recht overeind. Oren zijn plat tegen de kop gedrukt en ook de punt wijst naar beneden waardoor de opening niet zichtbaar is. De ogen zijn rond, wijd open met grote pupillen.


Angst – agressie
Dit is afhankelijk van de signalen die de kat laat zien, maar over het algemeen is een bange-agressieve kat te herkennen aan een verdikte staart die dicht tegen het lichaam plakt of naar beneden hangt. De kat maakt zich groot of is juist ineengedoken. De snorharen zijn plat tegen de wangen of naar voren gericht. De oren zijn plat op de kop of naar de zijkant gericht. De ogen zijn groot en rond met grote pupillen.


Geïrriteerde kat
Typerend voor een geïrriteerde kat is een hevig zwiepende staart met oren die als een zadeldakje schuin naar achteren zijn gericht. Een strakke blik en de snorharen zijn naar voren gericht.